Oppervlakte trekken en aankomst in Montrose - Surface hauls and arrival at Montrose

 

Op vrijdagochtend 10 juli komen we bij startpositie aan de noordkant van het zigzag-transect. Deze lijn eindigt vlakbij Montrose, waar we deze onderzoeksreis onderbreken voor een wisseling van bemanningsleden en onderzoekers. Om 6:10UTC starten we in zuidwestelijke richting. We zien weer grote hoeveelheden schooltjes op de sonar - niet op het echogram van het echolood - en doen een oppervlakte-trek (trek 16). Tijdens de trek blijken deze te duiken op het moment dat het net eraan komt. We halen het net op tot de borden bovenwater komen, zodat  we een snele draai kunnen maken en doen een nieuwe poging, waarbij we het net laten zakken. De vangst bestaat uit een mengsel van vis van het oppervlak (makreel, kleine sprot) en van de bodem (schelvis, wijting) en van twee soorten waarvan we het eigenlijk niet weten: haring en grauwe poon.

On the morning of Friday, July 10, we arrive at the starting position at the northern end of the zigzag transect. This line terminates near Montrose, where we are pausing the research expedition to swap crew members and researchers. At 06:10 UTC, we begin heading southwest. Once again, we spot large numbers of schools on the sonar—though not on the echosounder’s echogram—and perform a surface tow (haul 16). During the tow, the fish are observed diving just as the net approaches. We haul the net in until the doors break the surface, allowing us to make a sharp turn and attempt another pass with the net lowered. The catch comprises a mix of surface-dwelling fish (mackerel, small sprat) and bottom-dwellers (haddock, whiting), along with two species of which we do not know this for sure: herring and grey gurnard.

Trek 16, 10-7-2026, 56.58.68N-1.20.51W, 972kg schelvis, 61kg whiting, 20kg herring and 2.5kg grey gurnard. - Haul 16, 10-7-2026, 56.58.68N-1.20.51W, 972kg haddock, 61kg whiting, 20kg herring and 2.5kg grey gurnard.

Halverwege trek 16, wordt het net opgehaald tot de visborden boven water komen, om een scherpe draai te kunnen maken en nog een keer te vissen op dezelfde scholen (foto van het CCTV scherm van de camera op die is gericht op de achterkant van het schip). - Halfway through haul 16, the net is retrieved until the trawl doors surface, allowing for a sharp turn to fish the same schools again (photo of the CCTV screen showing the view from the camera aimed at the stern of the vessel).

De vangst van trek 16 in de last. - The catch from haul 16 in the hold.

In de kleine mazen van het achternet en op het dek vinden we veel kleine sprotjes (rechts), postlarven van zandspiering (linksboven) en kristalgrondels (linksonder). In de magen van de makreel in de vangst, vinden we kleine sprotjes. - In the fine-meshes of the rear net and on deck, we find many small sprats (right), post-larval sandeels (top left), and crystal gobies (bottom left). We find small sprats in the stomachs of the mackerel from the catch.

De haring uit de vangst van trek 16, wordt per halve cm lengteklasse uitgelegd, waarna van elke lengteklasse van 5 exemplaren gewicht en rijpheid worden bepaald. De otolieten (gehoorsteentjes) worden verzameld om later de leeftijd te bepalen. - The herring from the catch of haul 16 are laid out by half-cm length class, after which the weight and maturity of five specimens from each length class are determined. The otoliths (earstones) are collected for subsequent age determination.

Niet lang na trek 16 verschijnen er grote scholen op het echogram, duidelijk zichtbaar. Ze blijken voor het overgrote deel te bestaan uit kleine sprotjes (12:21UTC, trek 17). Doordat deze visjes heel klein zijn, ontsnappen ze direct door de grote mazen van het voornet. In de kuil van het net bestaat uit niet veel meer dan een flinke emmer.

Na deze trek zet de Tridens koers naar Montrose. Om 17:30UTC legt het schip aan aan de kade. Hier verlaten Serdar Sakinan, Kevin Janssen, Dirk Burggraaf en Bram Couperus het schip. Ze worden afgelost door een nieuwe ploeg onderzoekers: Benoit Berges, Luca Possenti, Caspar Geerinck en Hans Tap.

Not long after haul 16, large schools appear on the echogram, clearly visible. They turn out to consist overwhelmingly of small sprats (12:21 UTC, haul 17). Because these fish are so small, they immediately escape through the large meshes of the forward net section. The catch in the codend amounts to little more than a large bucketful.

After this haul, the Tridens sets course for Montrose. The ship docks at the quay at 17:30 UTC. Here, Serdar Sakinan, Kevin Janssen, Dirk Burggraaf, and Bram Couperus disembark. They are relieved by a new team of researchers: Benoit Berges, Luca Possenti, Caspar Geerinck, and Hans Tap.

Trek 17, 10 juli 2026, 56.41.32N-2.01.44W, 13kg kleine sprot (en wat kleine zandspiering). - Haul 17, July 10, 2026, 56.41.32N-2.01.44W, 13kg small sprat (and some small sandeel).

De oppervlakte scholen zijn zeer goed te op de sonar. Dit is het zijaanzicht: de rode vlekken boven, zijn de scholen. Onderin de afbeelding is de bodem te zien. - The schools of fish near the surface show up very clearly on the sonar. This is the side view: the red patches at the top are the schools. The bottom is visible at the lower part of the image.

De oppervlaktescholen op de sonar (bovenaanzicht). - The schools of fish near the surface on the sonar (top view).

Een emmer vol met sprotjes. - A bucket full of small sprat.

Dit keer wordt de vangst uitgezocht met een pincet! - This time, the catch is being sorted using tweezers!

De vangst van trek 17 bestaat uit heel kleine sprot (links) met ongeveer 4% zandspiering (rechts), die ook heel klein is. We weten niet van welke soort het visje, helemaal rechts bovenaan is. - The catch from haul 17 consists of very small sprat (left) with approximately 4% sandeel (right), which is also very small. We don't know what species the little fish at the very top right is.

De Tridens ligt voor de monding van de rivier South Est. - The Tridens is positioned off the mouth of the South Est River.

Serdar Sakinan kijkt hoe de Tridens binnenloopt in Montrose. An bakboord ligt het dorpje Ferryden. - Serdar Sakinan watches as Tridens enters the harbor at Montrose. The village of Ferryden lies to port. 

Scurdie Ness Lighthouse, Ferryden

Bij de Duivelse gaten - At the Devils Holes

Op woensdagochtend 8 juli om 2:58UTC starten we op een nieuwe transect vanaf 56.57.07N-1.04.36W in oostelijke richting. Om 8:57UTC zetten we het net uit op schooltjes boven de bodem. Het lukt niet om de schooltjes te pakken te krijgen, maar we zien we vis in het net gaan op het scherm van de trawl sonar: dit is vis die los zwemt (niet in scholen), vlak boven de bodem. Om te voorkomen dat de vangst te groot wordt, halen we het net. De vangst bestaat schelvis en makreel.

On Wednesday morning, July 8, at 02:58 UTC, we begin a new transect heading east from 56°57.07′N, 1°04.36′W. At 08:57 UTC, we deploy the net targeting small schools of fish located above the seabed. Although we fail to catch the schools themselves, the trawl sonar display shows fish entering the net—specifically, fish swimming individually (not in schools) just above the bottom. To prevent the catch from becoming too large, we haul the net. The catch consists of haddock and mackerel.

Stuurman Gillis Ros bedient de winches tijdens trek 13. - Mate Gillis Ros operates the winches during haul 13.

Trek 13, 8-7-2026, 56.57.48N-0.42.71W, 860kg haddock(50%) en whiting(50%). - Haul 13, 8-7-2026, 56.57.48N-0.42.71W, 860kg haddock (50%) and whiting (50%).

De vangst van trek 13 in de last. - The catch from haul 13 in the hold.

Gedurende de rest van de dag zien we weinig scholen. We varen het transect uit tot het einde op 56.57.50N-2.00.52O, draaien naar het zuiden en beginnen om 16:40UTC op 56.40.88N-1.59.86E aan een nieuw transect naar het westen. Als we op 56.40.93N-1.25.43O dan toch het net uitzetten op enkele schooltjes, gaat het brandalarm af. Het blijkt dat de hydroliekolie van de netsonde winch is oververhit. We moeten de trek afbreken en de schade opmaken. Eerst moet de olie afkoelen, waarna de filters en afdichtingen van de leidingen moeten worden vervangen. Daarna hopen we dat het weer werkt, zodat we weer kunnen vissen. De machinisten zijn hiermee het grootste deel van de nacht zoet mee. Ondertussen gaan we wel door met het verzamelen van akoestische data. Om 21:05UTC op 56.40.95N-0.51.34O stoppen we voor de nacht.

De volgende ochtend, donderdag 9 juli, blijkt dat we weer kunnen vissen. Vanaf 4:07UTC varen we verder over het transect naar het westen. Om 5:12UTC onderbreken we onze koers om te vissen op schooltjes boven de bodem (trek 14). De vangst bestaat uit een mix van schelvis, makreel en wijting.

We see few schools for the rest of the day. We complete the current transect, ending at 56.57.50N-2.00.52E, turn south, and begin a new westward transect at 16:40 UTC from 56.40.88N-1.59.86E. Just as we deploy the net on a few small schools at 56.40.93N-1.25.43E, the fire alarm goes off. It turns out the hydraulic oil in the net-sonde winch has overheated. We have to abort the haul and assess the damage. First, the oil needs to cool down, after which the filters and pipe seals must be replaced. We hope it will be operational again after that so we can resume fishing. The engineers spend most of the night working on this. Meanwhile, we continue collecting acoustic data. We stop for the night at 21:05 UTC at 56.40.95N-0.51.34E.

The next morning, Thursday, July 9, we find that we can fish again. From 04:07 UTC, we continue along the westward transect. At 05:12 UTC, we interrupt our course to fish on small schools located above the seabed (haul 14). The catch consists of a mix of haddock, mackerel, and whiting.

De vangst van trek 14 bestaat voor het grootste deel uit schelvis en makreel. Er zit ook wat wijting in de vangst en zelfs 2.5kg haring. - The catch from haul 14 consists mainly of haddock and mackerel. There is also some whiting in the catch, and even 2.5 kg of herring.

Trek 14, 9-9-2026, 56.40.79N-0.30.54O, 312kg makreel, 313kg schelvis, 84kg wijting en 2.5kg haring.  - Haul 14, 9 September 2026, 56.40.79N 0.30.54E, 312 kg mackerel, 313 kg haddock, 84 kg whiting, and 2.5 kg herring.

Kevin Janssen aan de sorteerband tijdens trek 14. - Kevin Janssen at the sorting belt during haul 14.

We varen verder naar het westen. Vrij snel na trek 14, om 7:26UTC, precies boven een van de Duivels gaten, zien we op de sonar dat zich in de eerste tien meter onder de oppervlakte kleine schooltjes vis bevinden. Deze zitten zo hoog, dat ze niet te zien zijn met het echolood. Zou dit haring zijn? Als dat zo zou zijn, betekent het dat we hiervan geen akoestische registraties kunnen maken. We zetten het net uit voor trek 15 voor een oppervlakte trek en zien op het scherm van de netsonde enkele schooltjes het net ingaan. Bij het halen blijkt dat de vangst uit makreel bestaat. Er zit geen enkele haring in de vangst.

We continue sailing westward. Shortly after haul 14, at 07:26 UTC, precisely above one of the Devils holes, the sonar reveals small schools of fish in the top ten meters of the water column. They are positioned so close to the surface that they do not register on the echosounder. Could this be herring? If so, it means we cannot obtain acoustic recordings of them. We deploy the net for a surface haul (haul 15) and observe a few small schools entering the net on the netsonar display. Upon retrieval, the catch turns out to consist of mackerel; there is not a single herring in the catch.

Op het echogram zien we geen scholen, maar op het scherm van de sonar zijn duidelijk schooltjes te zien. Ze bevinden zich in de bovenste 10 meter onder het wateroppervlak, boven de transducers van het echolood. - We do not see schools on the echogram, but small schools are clearly visible on the sonar screen. They are located in the top 10 meters below the water surface, above the echo sounder transducers.

Trek 15, 9-7-2026, 56.40.88N-0.20.86O, oppervlakte-trek boven een van de Duivels gaten, 1600kg makreel. - Haul 15, 9-7-2026, 56.40.88N-0.20.86E, surface haul above one of the Devils holes, 1600kg mackerel.

De vangst van trek 15 in de last: makreel. - The catch from haul 15 in the hold: mackerel.

Na trek 15 varen we door naar het einde van het transect op 56.40.94N-0.46.66O. We komen hier aan om 13:19UTC, draaien naar het zuidoosten en starten op een nieuw transect op 56.24.63N-0.27.92W in oostelijke richting. We maken dit transect af zonder te vissen. Om 21:30 komen we aan bij het oostelijke einde van het transect op 56.24.38N-1.48.81O. Vanaf deze positie stomen we naar het noordwesten om de volgende dag te beginnen aan de eerste lijn van het zigzag-transect in de oostkant van het onderzoeksgebied.
After haul 15, we sail to the end of the transect at 56.40.94N-0.46.66E. We arrive there at 13:19 UTC, turn southeast, and begin a new transect at 56.24.63N-0.27.92W, heading east. We complete this transect without fishing. At 21:30, we arrive at the eastern end of the transect at 56.24.38N-1.48.81E. From this position, we steam northwest to begin the first line of the zigzag transect in the eastern part of the survey area the following day.

Hoe krijg je een haai levend over boord? - How to get a shark overboard alive?

Na een weekend in Aberdeen, waarbij een aantal bemanningsleden en opstappers een uitstapje naar de Highlands maken, verlaat de Tridens, de haven op maandag 7 juli 2026 om 4:30UTC. Om 6:56UTC beginnen we op 57.3031N-1.41.18W aan een nieuw transect naar het oosten. We zien de hele dag erg weinig aantekeningen (echo's) van vis op het echogram. Om 17:30UTC zetten we het net uit op enkele schooltjes voor trek 8. De vangst bestaat uit schelvis, wijting en makreel en een flinke haringhaai. De bemanning doet haar best om het dier levend overboord te zetten en dat lukt ook.

After a weekend in Aberdeen—during which several crew members and researchers took a trip to the Highlands—Tridens departs the harbour at 04:30 UTC on Monday, July 7, 2026. At 06:56 UTC, we begin a new eastward transect at 57.3031° N, 1.4118° W. Throughout the day, we see very few fish traces (echoes) on the echogram. At 17:30 UTC, we deploy the net on a few small schools of fish for haul 8. The catch consists of haddock, whiting, mackerel, and a large porbeagle shark. The crew makes a concerted effort to return the animal to the water alive, and they succeed.

Een blik op de Highlands, met rchts op de foto Braemar castle. - A view of the Highlands, with Braemar Castle on the right side of the photo.

Om 20:41UTC bereiken we het oostelijke einde van het transect (57.30.42N-2.0036O). Hier stoppen we de akoestische opnamen. In de nacht vaart de Tridens naar het zuiden, naar het begin van het volgende transect op 57.13.85N-2.00.67O. Op dinsdag 7 juli starten we vanaf deze positie in westelijke richting.

At 20:41 UTC, we reach the eastern end of the transect (57°30.42′ N, 2°00.36′ E). Here, we stop the acoustic recordings. During the night, Tridens sails south to the start of the next transect at 57°13.85′ N, 2°00.67′ E. On Tuesday, 7 July, we begin heading west from this position.

Deze windmolens in een groep van vijf op 57.30.54N-1.23.41W, bevinden zich in water van 90m diep. Ze drijven en worden op hun plaats gehouden met kabels of kettingen die zijn verankerd. We moeten iets afwijken van ons transect om er op een veilige afstand langs te varen. - These wind turbines—a group of five located at 57°30.54'N, 1°23.41'W—are situated in water 90 meters deep. They are floating structures, held in place by anchored cables or chains. We need to deviate slightly from our transect to pass them at a safe distance.

Trek 8, 6-7-2026, 57.30.07N-1.31.10O, 322kg schelvis, 41kg wijting, 13kg makreel en een haringhaai. - Haul 8, 6 July 2026, 57.30.07N-1.31.10E, 322 kg haddock, 41 kg whiting, 13 kg mackerel, and a porbeagle shark.

Een haringhaai in trek 8. - A porbeagle in haul 8.

Eerst wordt de haai uit de kuil gehaald... - Firstly the porbeagle is released from the codend.

Een haringhaai is goed te herkennen aan de wittige vlek, oneraan op de achterkant van de rugvin. - A porbeagle is easily recognized by the whitish patch at the base of the rear of the dorsal fin.

De achterste anaalvin bevindt zich iets voor het achterste rugvinnetjes. - The rear anal fin is located slightly in front of the rear finlets.

Om de haai in een goede coditie weer, levend terug te zetten in het water, wordt ze - het is een vrouwtje - op een brancard gelegd... - To return the shark to the water alive and in good condition, she—it is a female—is placed on a stretcher...

De brancard wordt open neergelegd... - The stretcher is laid out open...

Nu wordt geprobeerd om de haai op de brancard te tillen/slepen. - They are now attempting to lift or drag the shark onto the stretcher.

Dat valt niet mee, omdat het dier tegenstribbeld. - That is no easy task, because the animal is struggling.

Uiteindelijk lukt het om de haai op de stretcher te leggen. - Eventually, they manage to place the shark on the stretcher.

De kop ligt te ver naar voren. De bemanning probeert om het dier naar achteren te schuiven. - The head is too far forward. The crew is trying to slide the animal towards the rear.

Dat lukt niet met handkracht. De micro-structuur van de ruwe huid zorgt ervoor dat het dier wel naar voren kan schuiven, maar niet naar achteren. - That cannot be achieved by hand. The microstructure of the rough skin allows the animal to slide forward, but not backward.

Na enkele vruchteloze pogingen... - After several fruitless attempts...

...doen ze een strop om de staart en trekken de haai met behulp van de jumper, naar achteren. - ...they place a noose around the tail and pull the shark backwards using the winch.

De ophangkabels van de brancard worden bevestigd aan de hijskabel. - The stretcher's suspension cables are attached to the hoist cable.

De brancard wordt opgehezen... - The stretcher is being hoisted up...

Over de achterrand van het schip... - Over the stern of the ship...

Nadat de brug de scheepsschroef stil heeft gezet, laat men laat de brancard zakken. - After the bridge has brought the ship's propeller to a halt, the stretcher is lowered.

Als de brancard in het water hangt, wordt de ophangverbinding losgetrokken. - Once the stretcher is suspended in the water, the suspension connection is pulled free.

De haai rolt uit de brancard... - The shark rolls out of the stretcher...

... en zwemt weg. - ... and swims away.

Op dinsdagochtend om 3:04UTC starten we vanaf 57.13.85-2.00.67E naar het westen. In het begin zien we weinig echo's. Om 5:53UTC besluiten we toch maar te vissen op een klein, donkerrood schooltje (trek 9). Helaas lukt het niet om het te pakken te krijgen. Toch zit er, behalve makreel,  ook n11kg haring in de vangst. Komst deze haring nu van de bodem of zijn ze in het net terecht gekomen tijdens het hale, aan het oppervlak. Als de haring in de bovenste tien meter zit, zien we ze niet, omdat ze dan boven de tranducers van het echolood zwemmen. Om dit te testen, zetten we snel nog een keer uit voor een oppervlakte-trek (8:14UTC, trek 10). Dit levert een vangst op van makreel, geen haring. Tijdens de oppervlakte trek zien we grote scholen aan de bodem. Is dit dan haring? Direct na trek10 zetten we hierop uit (10:11UTC, trek 11). De vangst bestaat uit een mix van schelvis, makreel, wijting en kever. Een deel van de kever is heel klein (5-7cm). Wellicht bestonden de scholen uit deze kever, maar zijn ze nauwelijks terug te vinden in de vangst, doordat ze weer ontsnappen door de grote mazen in het voornet.

On Tuesday morning at 03:04 UTC, we head west from position 57.13.85-2.00.67E. Initially, we see few echoes. At 05:53 UTC, we decide to target a small, dark-red shoal (haul 9). Unfortunately, we fail to catch it. Nevertheless, the catch includes 11 kg of herring alongside the mackerel. Did this herring come from the seabed, or did it enter the net near the surface during hauling? If the herring is in the top ten meters, we do not see it because the fish are swimming above the echosounder transducers. To test this, we quickly deploy the net again for a surface haul (08:14 UTC, haul 10). This yields a catch of mackerel, but no herring. During the surface haul, we observe large shoals near the seabed. Could these be herring? Immediately after haul 10, we target these concentrations (10:11 UTC, haul 11). The catch consists of a mix of haddock, mackerel, whiting, and Norway pout. Some of the Norway pout are very small (5–7 cm). The shoals may well have consisted of these Norway pout, yet they are barely represented in the catch because they escaped through the large mesh of the forward net section.

Trek 9, 7-7-2026, 57.13.71N-1.16.58O, 96kg makreel, 9kg schelvis en 11kg haring. - Haul 9, 7 July 2026, 57°13.71′ N – 1°16.58′ E, 96 kg mackerel, 9 kg haddock, and 11 kg herring.

De vangst van trek 9 op de opvoerband. - The catch from haul 9 on the infeed conveyor.

Er zit ook haring in de vangst van trek 9. - There is also herring in the catch from haul 9.

Trek 10, 7 juli 2026, 57.13.74N-1.05.96O, 213kg Makreel. Dit is een oppervlakte trek (we hebben us niet op de scholen boven de bodem gevist). - Haul 10, 7 July 2026, 57.13.74N-1.05.96E, 213 kg mackerel. This is a surface haul (we did not fish the schools above the seabed).

De vangst van trek 10. De makreel is levend en spartelt flink. - The catch from haul 10. The mackerel is alive and thrashing vigorously.

Trek 11, 7-7-2026, 57.13.47N-1.02.01E, 93kg schelvis, 13kg makreel, 14kg, wijting en 3kg Kever. - Haul 11, 7 July 2026, 57°13.47′N 1°02.01′E, 93 kg haddock, 13 kg mackerel, 14 kg whiting, and 3 kg Norway pout.

Uit de vangst van trek 11, met de klok mee: kever(2 grote en 2 kleintjes), blauwkeeltje, gewone pijlinkvis (Loligo vulgaris), makreel, wijting, schelvis en zwarte koolvis. - From the catch of haul 11, clockwise, start upper left: Norway pout (two large and two small ones), bluemouth, common squid (Loligo vulgaris), mackerel, whiting, haddock, and saithe.

Vier exemplaren van kever. Vermoedelijk bestonden de scholen waar we op hebben gevist, voornamelijk uit de kleine formaat kever, maar zien we ze nauwelijks in de vangst terug, doordat ze meteen door de grote mazen in het voorste deel van net wegzwemmen. - Four specimens of Norway Pout. The shoals we fished likely consisted mainly of the smaller-sized Norway pout, but we hardly see them back in the catch because they immediately swim out through the large meshes in the forward section of the net.

Blauwkeeltje dankt zijn naam aan de donkere kleur achterin de bek. - The bluemouth gets its name from the dark color at the back of its mouth.

Om 15:42UTC zetten we nog een keer het net uit voor enkele scholen aan de bodem (trek 12). Het lukt ons niet om de scholen te pakken te krijgen: we zien ze niet terug op het echolood tijdens de trek. De vangst bestaat voornamelijk uit schelvis en makreel, maar toch ook wat haring. Na deze trek varen door naar het einde van het transect (57.13.85N-1.24.35W, 23:25UTC) en varen in de nacht naar het begin van het volgende transect.

At 15:42 UTC, we deploy the net once more to target a few schools near the seabed (haul 12). We are unable to catch the schools; they do not reappear on the echosounder during the haul. The catch consists mainly of haddock and mackerel, though there is some herring as well. After this haul, we proceed to the end of the transect (57°13.85'N, 1°24.35'W; 23:25 UTC) and sail overnight to the start of the next transect.

Trek 12, 7-7-2026, 57.1373N-0.17.88W, 106kg schelvis, 112kg makreel, 4kg wijting, 1.3kg kever en 5.7kg haring. - Haul 12, 7 July 2026, 57.1373N-0.17.88W, 106 kg haddock, 112 kg mackerel, 4 kg whiting, 1.3 kg Norway pout, and 5.7 kg herring.