De eerste haring, doornhaai, makreel en toenemende wind - The first herring, spurdog, mackerel and rising winds

Op woensdagochtend 1 juli om 10:17UTC zien we dichte scholen op 10m onder het wateroppervlak. Hoewel de netoptuiging niet geschikt is voor een oppervlaktetrek, besluiten we om het toch te proberen.Tijdens het uitzetten verschijnt plotseling een grote school boven de bodem. Dit bevestigd onze indruk dat die haring is: in de tijd van het jaar zien we vaak tegelijk scholen aan het oppervlak en boven de bodem. We besloten om ons toch maar te richten op de bodemschool. Het lukt niet om een klein monster te verzamelen. Zodra het net bij de school is, loopt het vol. De vangst is - zoals verwacht - haring.

On Wednesday morning, July 1, at 10:17 UTC, we observe dense schools 10 meters below the water surface. Although the net configuration is not suited for surface trawling, we decide to give it a try anyway. While the net is being deployed, a large school suddenly appears just above the seabed. This confirms our suspicion that it is herring; at this time of year, we often see schools at the surface and near the bottom simultaneously. We decide to target the bottom school instead. We are unable to collect a small sample; as soon as the net reaches the school, it fills up completely. The catch is—as expected—herring.

We beginnen met het uitzetten van het net voor trek 3, omdat we scholen vlak onder het oppervlak zien... - We start by shooting the net for the third haul, because we see schools of fish right below the surface...

... maar als we deze school zien bij het uitzetten van het net, besluiten we om deze te vangen. Trek 3, 1 juli 2026, 58.19.49N-1.02.90W, 10 ton haring (schelvis, wijting, makreel, heek, grauwe poon, kever en kortvinpijlinktvis) - ... but when we spot this shoal while shooting the net, we decide to catch it. Haul 3, 1 July 2026, 58.19.49N-1.02.90W, 10 tonnes of herring (haddock, whiting, mackerel, hake, grey gurnard, poor cod, and shortfin squid).

De vangst van trek 3 in de last: behalve 9609kg haring, zit er ook wat schelvis, wijting, makreel, heek, grauwe poon, kever en kortvinpijlinktvis in. - The catch from the third haul: in addition to 9,609 kg of herring, it also contains some haddock, whiting, mackerel, hake, grey gurnard, poor cod, and shortfin squid.

Een kleine hoeveelheid haring wordt gekaakt door de bemanning om er maatjes van te maken. - A small quantity of herring is gutted by the crew to produce Dutch maatjes.

Kevin Janssen snijdt de otolieten (gehoorsteentjes) uit de bemonsterde haringen, zodat we later de leeftijd kunnen bepalen. - Kevin Janssen extracts the otoliths (earstones) from the sampled herring so that we can determine their age later.

Er zitten ook enkele doornhaaitjes in de vangst van trek 3. - There are also a few small spurdogs in the catch from haul 3.

Wanneer we verder varen naar het westen, in de richting van de Moray Firh, valt ons op dat er op de bodem een hele kleine schooltjes geplakt zitten. Op het scherm van de standaardfrequentie - 38kHz - is het vrij onopvallend, maar wanneer met een kortere golflengte kijken op de 120kHz, lijkt het toch om een behoorlijke hoeveelheid vis te gaan. Om te onderzoeken om welke soor(en) het gaat, vissen we hierop om 15:21UTC (trek 4). Tot onze grote verbazing, bestaat de vangst uit doornhaaitjes en makreel. Omdat doornhaai een kwestbare soort is, waarvan de populatie zich net aan het herstellen is, laten we het grootse deel van de vangst zo snel mogelijk weer lopen, terwijl de haaitjes nog leven. Van enkele vismanden meten we de lengtes en bepalen het geslacht.

As we sail further west towards the Moray Firth, we notice very small schools of fish hugging the seabed. While they appear quite inconspicuous on the standard 38 kHz frequency display, switching to the shorter 120 kHz wavelength reveals what looks to be a substantial quantity of fish. To identify the species involved, we conduct a trawl at 15:21 UTC (haul 4). To our great surprise, the catch consists of spiny dogfish and mackerel. Since the spiny dogfish is a vulnerable species whose population is just beginning to recover, we release the vast majority of the catch as quickly as possible while the sharks are still alive. We measure the lengths and determine the sex of the fish in a few of the baskets.

Trek 4 (38kHz), 1 juli 2026, 58.19.70N-2.05.72W, 2000kg spurdog and mackerel. - Haul 4 (38kHz), July 1, 2026, 58.19.70N-2.05.72W, 2000kg spurdog and mackerel.

Op de 120kHz, met een korte golflengte - zijn de kleine bodem-schooltjes veel beter te zien. - At 120 kHz—with a shorter wavelength—the small schools of fish near the bottom are much more clearly visible.

De vangst van trek 4. De bodemschooltjes blijken te bestaan uit een mengsel van makreel en doornhaaitjes. - The catch from haul 4. The small schools near the seabed turn out to consist of a mixture of mackerel and spiny dogfish (spurdog).

Het grootste deel van de vangst laten we zo snel mogelijk weer in zee lopen terwijl de haaitjes nog leven. - We return the majority of the catch to the sea as quickly as possible, while the small sharks are still alive.

Van een deelmonster wordt het geslacht en de lengte bepaald. - The sex and length of a subsample are determined.

Na trek 4, varen we in westelijke richting, naar het einde van het transect (18:41UTC, 58.19.74N-2.36.74W) en draaien naar het zuidoosten. Om 20:11UTC op 58.03.27N-2.1654W begint de Tridens aan het volgende transect naar het oosten. Tegen de schemering, om 21:00UTC, stoppen we voor de nacht. Op donderdag 2 juli om 2:59UTC starten we weer. Om 6:03UTC, op dezelfde lengtegraad als waar we trek 3 hebben gedaan, zien we wederom scholen onder het oppervlak en boven de bodem. Dit keer proberen we toch om de scholen aan het oppervlak te vangen. Dat lukt niet echt goed: het lukt niet om de bovenkant van de netopening hoger te krijgen dan 16m onder het wateroppervlak. Gelukkig zit er - behalve makreel en wat doornhaaitjes - toch een 26kg haring in de vangst. Precies genoeg voor een monster!

After haul 4, we sail westward to the end of the transect (18:41 UTC, 58°19.74' N, 2°36.74' W) and turn southeast. At 20:11 UTC, at 58°03.27' N, 2°16.54' W, Tridens begins the next transect heading east. At dusk—21:00 UTC—we stop for the night. We resume operations on Thursday July 2 at 02:59 UTC. At 06:03 UTC, approximately at the same longitude where we performed haul 3, we once again spot schools of fish below the surface and above the seabed. This time, we attempt to catch the schools near the surface. We are not particularly successful: we cannot get the top of the net opening higher than 16 meters below the water's surface. Fortunately, the catch does include 26 kg of herring—alongside mackerel and a few small spiny dogfish. Just enough for a sample!

Trek 5, 2 juli 2026, 58.03.31N-0.59.48W, 100kg makreel, 40kg doornhaai en 27kg haring. - Haul 5, July 2, 2026, 58.03.31N-0.59.48W, 100kg mackerel, 40kg spurdog and 27kg herring.

De vangst van trek 5 op de opvoerband. - The catch from haul 5 on the incline conveyor.

De vangst van trek 5 wordt opgevangen in manden: 4 manden makreel, anderhalve mand doorhaai en 1 mand haring. - The catch from the fifth haul is collected in baskets: four baskets of mackerel, one and a half baskets of spiny dogfish, and one basket of herring.

Van links naar rechts: Dirk van de Plas, Kevin Janssen en Jaap Tanis bewonderen de vangst. - From left to right: Dirk van de Plas, Kevin Janssen, and Jaap Tanis admire the catch.

Voordat het gewicht en de rijpheid wordt bepaald en de otolieten worden verzameld, wordt de haring uitgelegd per 0.5cm klasse. - Before weight and maturity are determined and the otoliths are collected, the herring are laid out by 0.5 cm size class.

Gedurende de dag is het steeds harder gaan waaien en tegen het einde van de middag prijzen we ons gelukkig dat de wind schuin van achteren komt (uit het noordwesten), want de wind is dan toegenomen to windkracht 8. We bereiken het oostelijke einde van het transect om 18:00UTC. Gedurende de nacht varen we langzaam naar het volgende, zuidelijker gelegen transect in de hoop dat de wind af is genomen als we er morgen tegenin moeten varen.

The wind picked up steadily throughout the day, and by late afternoon we count ourselves lucky that it is coming from a quartering stern direction (from the northwest), as it has strengthened to Force 8. We reach the eastern end of the transect at 18:00 UTC. During the night, we sail slowly toward the next, more southerly transect, hoping the wind will have subsided by the time we have to sail against it tomorrow.

Op de Noordzee, 2 juli 2026, 14:30UTC, 58.03N-1.01O. - In the North Sea, 2 July 2026, 14:30 UTC, 58.03°N 1.01°E.